شیر دستی یکی از ساده‌ترین و پرکاربردترین قطعات کنترلی در سیستم‌های تبرید، تهویه مطبوع و تأسیسات است که برای قطع، وصل یا تنظیم جریان سیال به‌صورت دستی استفاده می‌شود. این شیر با چرخاندن فلکه یا اهرم توسط اپراتور باز و بسته می‌شود و به منبع برق یا کنترل خودکار نیاز ندارد. شیرهای دستی معمولاً در خطوط مبرد، آب یا روغن نصب می‌شوند و برای سرویس، تعمیرات و ایزوله‌کردن بخش‌های مختلف سیستم کاربرد دارند. بدنه آن‌ها از موادی مانند برنج، فولاد یا استیل ساخته می‌شود تا در برابر فشار و خوردگی مقاوم باشند. شیر دستی می‌تواند به‌صورت کاملاً باز یا بسته و در برخی مدل‌ها برای تنظیم تدریجی جریان استفاده شود. سادگی ساختار باعث دوام بالا و خرابی کم این نوع شیرها می‌شود. انتخاب سایز و نوع مناسب شیر دستی بر اساس فشار کاری و نوع سیال اهمیت زیادی دارد. این قطعه در سردخانه‌ها، چیلرها و تجهیزات برودتی به‌طور گسترده استفاده می‌شود.